Mag ik er zijn? (10 levensvragen)

[LEES IN 6 MINUTEN]

“God keek naar alles wat hij gemaakt had en zag dat het heel mooi was.”

Sammy van Ramses Shaffy. Een bekend lied. Sammy kijk omhoog. Sammy is door het leven gebogen. Hij denkt dat ze hem niet mogen. Sammy op de vlucht. Verlegen. Kromgebogen. Doet alles alleen. Wil ook met niemand praten. Maar voelt zich wel verlaten. Zo bang voor anderen. En vindt de wereld heel gemeen. Wat is Sammy kwijtgeraakt?

Mag ik er zijn? Ik denk dat Sammy niet meer het gevoel had dat hij er mocht zijn. Kromgebogen. In zijn lichaamshouding wordt al iets duidelijk dat hij zich eigenlijk klein probeert te maken. Hij wil zich verstoppen. Hij mag er niet meer zijn. Van anderen niet en van zichzelf niet. Sammy verstopt zich door alles alleen te doen. Vanochtend gaan we het hebben over deze levensvraag: ‘Mag ik er zijn?’ Je kunt op verschillende manieren tegen deze vraag aankijken. Als je het gevoel hebt dat je er niet mag zijn, kun je net als Sammy je verstoppen voor andere mensen en alles alleen doen. Maar ook met andere mensen om je heen kun je je verstoppen. Door een masker op te zetten. Je doet je anders voor dan je echt van binnen bent. Je doet stoer, terwijl je eigenlijk bang bent. Je geeft heel veel je mening over van alles en nog wat, maar van binnen weet je het eigenlijk ook niet zo goed. Mag die gevoelige kant er ook zijn?

Of je bent jezelf een beetje kwijtgeraakt in alle rollen die je hebt in het leven. Misschien ben je altijd de vader van of de vrouw van geweest, of ben je je beroep geworden? Dat zeggen we vaak he, als we ons voorstellen: als eerste wat voor werk je doet, of met wie we getrouwd zijn, of wie onze kinderen zijn. Als je bijvoorbeeld heel goed viool kan spelen, en dan wordt dat beroep alles wat je bent. Maar wat blijft er dan van je over als je geen viool meer kunt spelen? Wat blijft er van je over als je kinderen het huis uit zijn, of als je geen kinderen hebt? Wat blijft er van je over als je je partner verliest? Wie ben je dan? Mag je er nog zijn? Misschien heeft u wel het gevoel dat u er mag zijn. Misschien vraagt u zich meer af: Waarom ben ik hier? Of waarom ben ik hier nog? Wil ik hier wel zijn? Hele eerlijke vragen. Je kunt dus op verschillende manieren kijken naar de levensvraag ‘mag ik er zijn’. Ik wil vanochtend wat gedachten vanuit het christelijke verhaal meegeven over deze vragen. En laten we daar dan vooral over in gesprek gaan.

Het lied over Sammy doet mij wel denken aan de verschillende verhalen die we de afgelopen maanden hier hebben gehoord. Denk eens terug aan het verhaal van Jezus over de Verloren Zoon. Hij ging er vandoor met de erfenis van zijn vader, nog voor zijn vader was gestorven. Maar in zijn leven loopt hij vast. En misschien was hij ook wel kromgebogen, op de vlucht. Maar ik moest ook denken aan die oudste zoon. Die dacht dat hij goed bezig was. Maar dan komt die andere zoon thuis, en dan krijgt hij zo’n feestelijk onthaal. En hij al die tijd maar hard werken. Hij vindt de wereld heel gemeen. Of denk eens terug aan Zacheüs. Een rijke belastingambtenaar van de Romeinen. Er is nu zo’n film uit ‘Bankier van het verzet’. Nou, Zacheüs was juist niet van het verzet, maar in de vorige eeuw zou hij juist bankier voor de Duitsers zijn geweest. Toch ging er bij hem ook veel pijn schuil onder zijn keuzes. Eenzaam. bang voor anderen. Hij denkt dat ze hem niet mogen. Of de Samaritaanse vrouw. Een vrouw die buiten de groep lag. Ze doet alles alleen. Alleen ging ze water putten. Maar voelt zich wel verlaten. Er werd over haar gepraat. Over de affaires die ze had gehad. En voor een Joodse man, helemaal voor een leraar zoals Jezus, was ze al helemaal een minderwaardig iemand.

Ergens is het misgegaan in het leven van deze mensen. Iedereen wordt geboren als baby. Lief, onschuldig. Er lijkt niets aan de hand. Maar ergens zijn ze iets kwijtgeraakt. En dat geldt toch ook voor ons. We krijgen allemaal zo’n mooie start in ons leven. We doen niemand kwaad. In alle onschuld. Maar vroeg of laat raken we allemaal iets van die onschuld kwijt. We worden gekwetst, of kwetsen zelf. We pesten of worden gepest. We sluiten buiten of worden buiten gesloten. En we herkennen misschien allemaal wel iets van Sammy. Iedereen loopt wel ergens schade op. En dat beïnvloed hoe we in het leven staan. We doen dingen toch liever alleen, denken dat anderen ons niet mogen, zijn bang, eenzaam of vinden de wereld heel gemeen. Iets van onze onschuld is verdwenen. Wat zijn we kwijtgeraakt?

Lezen: Bijbelboek Genesis, Hoofdstuk 1 vers 26-31

Bijzonder eigenlijk. Dit verhaal van een mooie start is precies wat we in de Bijbel tegenkomen. Luister maar naar wat we in het begin van de Bijbel lezen in het boek Genesis. God zag dat het heel mooi was. Een prachtig begin. Maar de Bijbel is geen sprookjesboek. Net als in het echte leven gaat het in de Bijbel al snel mis. Mensen maken verkeerde keuzes. Ze raken verwijderd van God, van elkaar en van de schepping. Net als in onze persoonlijke levens beschrijft het christelijke verhaal een mooie start, maar vroeg of laat raken we beschadigd en vinden het moeilijker om anderen te vertrouwen, om samen met anderen te leven. We kijken niet meer omhoog, maar zijn kromgebogen. Kijk maar om je heen. We leven liever achter onze eigen voordeur. En in eenzaamheid en pijn ontstaan vragen over of ons leven er nog wel toe doet. We weten dat een leven alleen niet altijd goed voor ons is, maar vinden het ontzettend moeilijk om ons weer aan andere mensen te verbinden. Kijk maar naar de verhalen in de Bijbel over de verloren zoon, Zacheüs en de Samaritaanse vrouw. Wat dat betreft schetst de Bijbel een realistisch verhaal. Wat hebben we nodig?

De verhalen die we hebben gehoord tot nu toe eindigen gelukkig niet op de helft. Nee, er komt juist een ommekeer. De verloren zoon wordt weer omarmd door de vader, Jezus wil juist bij Zachëus naar binnen gaan en met hem eten en de Samaritaanse vrouw wordt de eerste van haar dorp die de eerlijke liefde van Jezus heeft leren kennen. Er komt een ommekeer in hun levensverhaal. Het wordt weer mogelijk verbinding te maken met God en met anderen. Het wordt weer mogelijk andere mensen te vertrouwen. En dat geldt ook voor het grote verhaal van de mensheid. De Bijbel houdt niet op met het oude testament. Gelukkig maar. In het grote verhaal van een goede schepping, en daarna een mensheid die vertrouwen in God en elkaar kwijtraakt, die verwijderd raakt van elkaar, komt een radicale ommekeer. God wil het zelf weer goedmaken. Hij stuurt zijn eigen Zoon, Jezus, als levende boodschap voor ons allemaal: ‘God heeft de wereld zo liefgehad dat Hij zijn zoon heeft gegeven.’ Je mag dat wel vertalen naar jezelf: God heeft jou zo liefgehad dat hij zijn zoon heeft gegeven. Kijk maar naar hoe persoonlijk Jezus mensen opzoekt. Mensen die hun eigen identiteit kwijt waren. Mensen met maskers op. Wat blijft er van je over als je alles bent kwijtgeraakt? Wat blijft er over als je buiten de groep ligt? Jij blijft een persoon die ten diepste gewild is door God.  Wij allemaal zijn mensen waarover God aan ons begin heeft uitgesproken: Ik vind het mooi dat jij er bent. En waar we dat zijn kwijtgeraakt wil God opnieuw benadrukken door Jezus: jij bent geliefd.

Het is uiteindelijk de liefde van God voor ons, een onvoorstelbare liefde omdat hij zo ver ging, dat hij zijn leven heeft willen geven, om ons duidelijk te maken: Je mag er zijn. En misschien was dat zinnetje u tot nu toe ontgaan, maar die boodschap gaf Ramses Shaffy ook nog mee aan het einde van zijn lied: Hoog Sammy, kijk omhoog Sammy, er is één die van je houdt.

Muziek: Ramses Shaffy – Sammy
Lied: Opwekking 518 – Heer, u doorgrondt mij
Luisteren: Josh Groban – You are loved

Martijn Dreschler – Verbinding in Noord, 1 juli 2018 (Erfgooiersspeeltuin, Hilversum)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: