Voel jij je gezien? (Zacheüs)

[LEES IN 5 MINUTEN]

“Toen Jezus langs de boom liep, keek hij omhoog en zei: ‘Zacheüs, kom snel naar beneden! Want ik kom bij jou logeren.’ Zacheüs kwam meteen naar beneden. Hij was blij dat Jezus met hem mee naar huis ging.”

Wie kent jou? Wie weet hoe jij, hoe u er van binnen uitziet? Wat u van binnen beweegt? Het kan goed zijn dat er maar weinig mensen zijn in uw omgeving waar u zich echt door begrepen voelt. Mensen op afstand zien alleen maar de buitenkant. En dat is jammer! We kunnen ons eenzaam voelen als niemand ons echt begrijpt. Als we maar alleen zijn, met onze eigen gedachten, onze eigen gevoelens. Je kunt het heel erg missen, als er niemand is die even de tijd neemt om te luisteren naar je.  En zelfs als we mensen hebben die naar ons willen luisteren, voelen we ons nog niet altijd begrepen. Goed luisteren is echt een kunst. Vaak als we proberen te luisteren naar een ander vullen we van alles in, of stoppen we die ander heel snel in een hokje. Logisch, want we willen de wereld begrijpen. We willen een overzichtelijk wereld, met mensen die net zo denken als wijzelf. En dan vullen we in hoe die ander in elkaar zit. Om het overzichtelijk te maken denken we zwart-wit en we stoppen mensen in hokjes. ‘Zij is echt een goed mens.’ Of: ‘wat een botte kerel is dat.’ Logisch dat we dit zo doen. Als we moeten toegeven dat we de ander eigenlijk niet zo goed begrijpen, of dat de ander eigenlijk niet in een hokje past, dan wordt de wereld zo onoverzichtelijk. Dan kan ieder slecht mens toch ook wel goede kanten hebben. En ieder goed mens, van binnen toch ook wel schaduwzijden hebben. Het wordt zo ingewikkeld dan. Dus logisch dat we mensen in hokjes stoppen. Maar doen we elkaar daarmee wel recht? Want zijn we niet allemaal juist uniek? En als we elkaar in hokjes stoppen en dingen voor de ander invullen, dan blijft iedereen zich onbegrepen en ongezien voelen. Want niemand ziet echt wat er bij jou aan de binnenkant leeft. En juist daar aan de binnenkant, in je hart, hebben we kanten die niemand ziet, die niemand kent en die niemand verwacht.

Aan de andere kant is het ook doodeng om die binnenkant aan een ander te laten zien. Als je wel eens iets heel persoonlijks hebt verteld aan iemand anders weet je hoe dat voelt. Dat is spannend. Wat zal die ander er van vinden? Zal die ander mij wel begrijpen? Helemaal als het iets is waarvoor je je schaamt of waarover je je schuldig voelt. Zal die ander mij veroordelen? Of wordt ik uitgekotst? Wil hij of zij niets meer met me te maken hebben?

Lezen: Het evangelie van Lukas, Hoofdstuk 19 vers 1-10

Zacheüs was iemand die zo’n duidelijke buitenkant had. Mensen uit zijn dorp hadden hem allang in een hokje geplaatst. Hij was een dief. Een verrader. Een slecht mens. In die tijd was het land Israël bezet door de Romeinse legers. En die eisten belasting van de Israëlieten. Via tollenaars, belastingsambtenaren, inden ze dat geld. Maar deze tollenaars bepaalden zelf hoeveel ze vroegen, en vaak was dit veel meer dan nodig was, zodat ze er zelf erg rijk van werden. Zacheüs was ook nog eens de baas van de tollenaars. Erg rijk. Een dief dus. De mensen veroordeelden hem. Niemand wilde nog bij hem over de vloer komen. Maar mensen op afstand blijven alleen maar de buitenkant zien. En de veroordeling wordt alleen maar groter. Eigenlijk wel begrijpelijk dat Zacheüs in dit verhaal een plekje in een boom op zoekt om naar Jezus te kijken. Hij rent een stuk vooruit, weg van de mensen, en op een veilige afstand wil hij eens kijken naar deze Jezus, een nieuwe wijze leraar, over wie veel gesproken werd in het dorp. Zie je ook hier de twee kanten? De mensen stoppen Zachëus in een hokje, laten hem links liggen, nemen niet echt de moeite om hem te leren kennen, om te leren begrijpen wat hem beweegt. En Zacheüs op zijn beurt blijft op afstand. Hij rent weg bij de mensen, blijft op veilige afstand zitten van Jezus. Als we zo met elkaar omgaan, mensen in hokjes stoppen, in gesprek dingen invullen voor een ander, een sticker op iemands voorhoofd plakken, dan zullen we ook elkaar meer op afstand houden. Dan blijven we eenzaam. Dan kan er geen begrip, geen liefde en acceptatie komen. Relaties zijn verbroken. We komen wel bij elkaar, praten met elkaar, maar zonder echte verbinding. Omdat we elkaar op afstand houden en bang zijn om ook maar iets van onze binnenkant te laten zien.

Dit is vaak de situatie waarin we zitten. En juist om dit soort situaties te doorbreken is Jezus gekomen. Hij doet het onverwachte. Zacheüs, de mens die door iedereen op afstand wordt gehouden en die zelf op afstand blijft, wordt door Jezus opgezocht. Jezus kent jouw naam: Zacheüs kom naar beneden. Een uitnodiging om zelf de afstand te doorbreken. Om vanuit je zelf weer verbinding te maken. Om andere mensen op te zoeken en iets te laten zien van wat er in je leeft. Zacheüs wordt hier uitgenodigd om die stap te maken. En tegelijkertijd nodigt Jezus door deze onverwachte stap ook de hele menigte uit om net als Hijzelf niet in veroordeling op anderen af te stappen, maar in totale openheid en acceptatie. Door niet de ander in een hokje te stoppen, maar nieuwsgierig te zijn naar de ander, oprecht geïnteresseerd in wie die ander is. En als wij zo met elkaar omgaan, dat we zelf de stap zetten om uit onze boom te komen en andersom naar ander te luisteren zonder veroordeling, dan gebeuren er bijzondere dingen met mensen.

Jezus gaat naar binnen bij Zacheüs. En daar komt een hele andere kant van Zacheüs naar boven. Deze rijke man, deze dief, verandert in een vrijgevig mens, die zijn halve bezit weggeeft aan de armen. Als wij mensen niet meer in hokjes stoppen, maar echt naar elkaar luisteren, elkaar accepteren, elkaar liefhebben, dan komen er kanten in ons naar boven, die niemand had verwacht. Dan halen we het beste in elkaar naar boven. Jezus komt niet naar je toe om je te veroordelen. Dat doen de mensen. Kijk maar naar het schilderij. Mensen begrijpen jouw binnenkant vaak niet. Ze stoppen je in een hokje. Maar Jezus zoekt je op en wil bij je eten. En dat willen we hier zijn op deze zondagochtend, of op woensdagavond bij Hapje eten. Een plek waar Jezus is. Een plek waar liefde en acceptatie is. Een huiskamer, waar Jezus naar binnen is gegaan. Een veilige plek, waar je steeds meer van je binnenkant ook aan anderen mag laten zien, in een veilige omgeving. Waar we echt naar elkaar luisteren. Zien hoe uniek die ander is. Zonder oordeel. Laat je ware kleuren maar zien aan ware mensen. Want dan halen we het beste in elkaar naar boven.

Muziek: Trijntje Oosterhuis – Ken je mij
Lied: Opwekking 588 – Kom tot de Vader
Luister: Mattijn Buwalda – Vrij
Schilderij: Sieger Köder – Zacheüs

Martijn Dreschler – Verbinding in Noord, 5 november 2017 (Erfgooiersspeeltuin, Hilversum)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: